Nate Bonetto
Nate Bonetto Rywalizacja sportowa to intensywna konkurencja między drużynami sportowymi lub sportowcami, wpływająca w różnym stopniu na uczestników, kierownictwo i kibiców.
Jedna z pierwszych znanych rywalizacji sportowych miała miejsce w Cesarstwie Rzymskim pomiędzy Niebieskimi i Zielonymi oraz pomniejszymi drużynami Czerwonych i Białych, z których każdy był klubem wyścigowym rydwanów rywalizującym na Hipodromie w Konstantynopolu. Rywalizacja ta miała również podłoże polityczne, zbliżając się do obalenia rzymskiego cesarza Justyniana w 532 r. n.e. w wyniku zamieszek, których stłumienie pochłonęło dziesiątki tysięcy ofiar.
Wiadomo, że właściciele zachęcają do rywalizacji, ponieważ mają tendencję do poprawy frekwencji na meczach i oglądalności telewizyjnej meczów rywalizacji. Kluby mogą zmniejszyć agresję kibiców związaną z meczami rywalizacyjnymi, uznając, a nie bagatelizując konflikt, ponieważ rywalizacja jest integralną częścią tożsamości fanów.
Mecze pomiędzy dwoma rywalami, którzy znajdują się w bliskiej odległości geograficznej, są często znane jako lokalne derby lub po prostu derby (UK: DAR-bee, US: DUR-bee); wydarzenie sportowe pomiędzy dwiema drużynami z tego samego miasta, miasteczka lub regionu. We współczesnym użyciu termin ten jest zwykle związany z piłką nożną, a media i kibice często odnoszą się do tego spotkania jako "Derby Day". Jednak, co nie jest zaskoczeniem, pierwsze zarejestrowane użycie tego terminu odnosiło się do głównych prowincjonalnych wyścigów konnych z czasów, gdy Epsom Derby było nie tylko głównym wydarzeniem sportowym w Anglii, ale także wielką okazją towarzyską.
Na przykład Western Times z 2 czerwca 1860 r. odnosi się do spotkania wyścigowego w Haldon w Exeter jako "lokalnego dnia Derby". Hull Packet z 31 maja 1861 r. nazywa wyścigi w Beverley, Hull i East Riding "naszymi lokalnymi Derby". Wydaje się, że termin ten był już używany w innych częściach świata - Ballarat Star (Victoria, Australia), wydanie z 6 grudnia 1860 r., wspomina, że wyścigi w Dowling Forest były "lokalnym dniem Derby".
Metafora najwyraźniej przeniknęła do powszechnego użytku, ponieważ wydarzenia niezwiązane z wyścigami również zyskały ten epitet. Festyn klubu lekkoatletycznego w Croydon (Norwood News, 22 maja 1869 r.), regaty wioślarskie w Bathgate w Szkocji (Lothian Courier, 26 września 1874 r.), a nawet gorące wybory samorządowe (Croydon Advertiser, 27 lutego 1875 r.) zostały opisane jako lokalne Derby.
Wraz ze wzrostem popularności klubowej piłki nożnej (rugby i Association Code) w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XIX wieku, określenie to zostało przeniesione na tę rozrywkę. Preston Herald z 14 marca 1883 r. powiedział o meczu pomiędzy Low Moor i Clitheroe, że "kiedy wiadomo, że kluby prawdopodobnie się spotkają, powszechne odczucia są wysokie - tak wysokie, że okazjonalnie są uznawane za lokalny dzień Derby".
Epsom Derby było corocznym wydarzeniem, a wczesne użycie odnosiło się tylko do największej okazji w roku w danym miejscu - Widnes Weekly News (16 marca 1889 r.) opisał mecz pomiędzy Widnes FC i objazdową drużyną rugby New Zealand Native jako "wielki dzień sezonu w Widnes - lokalne Derby". Jednak w kategoriach piłkarskich nacisk w tym wyrażeniu przesunął się już z aspektu Derby (dzień z czerwoną literą w kalendarzu sportowym lub towarzyskim) na element lokalny - każdy mecz piłki nożnej z udziałem pobliskich klubów, bez względu na to, jak stosunkowo nieistotne może być to spotkanie. Stąd też Burnley Express (15 grudnia 1888 r.) mógł donieść, że "przez trzy tygodnie z rzędu drużyna Langroyd będzie zaangażowana w lokalne derby". Najpierw Union Star, potem Nelson w Seed Hill, a następnie Brierfield w Colne".
W piłce nożnej rugby, wczesny przykład terminu dla tego kodu pojawia się w Wigan Observer z 11 grudnia 1885 r., w którym odnotowano, że "lokalne "Derby" w kręgach piłkarskich Pemberton odbyły się w ostatnią sobotę, kiedy spotkały się Highfield i Pemberton".
Co najmniej od 1840 roku "derby" były używane jako rzeczownik w języku angielskim na określenie wszelkiego rodzaju zawodów sportowych. Inne nazwy derbów obejmują Clásicos w niektórych częściach świata i rywalizacje między miastami w Stanach Zjednoczonych.
Intensywność rywalizacji może wahać się od lekkiej przekomarzanki do poważnej przemocy. Rywalizacja, która wymyka się spod kontroli, może prowadzić do bójek, chuligaństwa, zamieszek, a w niektórych przypadkach nawet do śmierci. W "wojnie futbolowej", wraz z innymi czynnikami, sugerowano, że był to punkt zwrotny prowadzący do konfliktów zbrojnych.
Rywalizacja nie zawsze wynika z dzielenia danego obszaru. Do wrogości może dochodzić z różnych powodów, tak jak w przypadku El Clásico, gdzie dochodzi do napięć między kibicami na tle różnic politycznych. Częste spotkania w ważnych meczach pomiędzy drużynami również mogą prowadzić do nieprzyjemności.
Źródło: Wikipedia.org
Inter
Napoli
Sevilla
Celta Vigo
FSV Mainz 05
FC Heidenheim
Borussia Dortmund
Werder Brema
AS Roma
Torino
Francja Ligue 1 
PKO BP Ekstraklasa 
Albert Ramos-Vinolas
Constant Lestienne
Alex Hernandez
Juncheng Shang
Oriol Roca Batalla
Kasidit Samrej
Marek Gengel
Stuart Parker
Maks Kasnikowski
Antoine Escoffier
Dan Martin
Neil Oberleitner
Vadym Ursu
Radu Albot
Mae Malige
Oleg Prihodko
Max Wiskandt
Olle Wallin
Bernabe Zapata Miralles
Stefano Napolitano
Thanasi Kokkinakis
Andrew Fenty
Giovanni Fonio
Marvin Möller
Mateus Alves
James Story
Zhizhen Zhang
Lukas Pokorny
Yan Bai
Pavel Kotov
Moerani Bouzige
Soonwoo Kwon
Edward Winter
Branko Djuric
Alexander Ritschard
